آجیل فاروج

تاریخچه آجیل در شهرستان فاروج قدمتی هشتاد ساله دارد. حدودا در دهه ۲۰ خورشیدی که هنوز وسایل نقلیه شخصی این اندازه زیاد نشده بود و غالب مسافران با اتوبوس رفت‌وآمد می‌کردند، تمامی اتوبوس‌ها و اندک خودروهای شخصی که قصد سفر به مشهد را داشتند از محور مشهد _ تهران (شمال) حرکت می‌کردند چرا که در آن زمان جاده مشهد به تهران همین جاده بود.


یکی از بهترین عوامل جذب اتوبوس‌ها و مسافران برای تردد از مسیر فاروج، وجود مساجد، تفرجگاه‌ها و رستوران ها بود آن هم‌زمانی که از مشهد تا چمن بید هیچ گونه رستوران، تفرجگاه و مسجدی وجود نداشت و تمامی اتوبوس‌ها برای صرف نهار و شام مجبور به توقف در فاروج می شدند. این توفیق اجباری برای مسافران و اهالی فاروج سبب شد تا دو نفر از اهالی اقدام به فروش آجیل کنند.
اولین بار تخمه سیاه آفتاب گردان و کدو از شهر نیشابور وارد شد. خود فاروجی‌ها ابتدا طریقه تف دادن تخمه را نمی‌دانستند و اولین تخمه پز را از مازندران آوردند به همین دلیل نام بیشتر مغازه‌های آجیل فروشی در فاروج با مازندران نامگذاری شده‌است.
از آن جایی که آن زمان فقط تخمه شور در بازار موجود بود و از تهران وارد می‌شد، فاروجی‌ها تخمه را شور نمی‌کردند بلکه به صورت خال نمک عرضه می‌کردند، که بعداً تخمه خال نمک فاروج نام گرفت و مشهور شد. فاروجی‌ها برای طعم‌دار کردن تخمه از آب لیمو، گلپر، فلفل و کمی رنگ خوراکی استفاده می‌کردند. و با توجه به اینکه روزانه بیش از صدها دستگاه اتوبوس در فاروج توقف می‌کردند، اندک اندک کسب و کار فروشندگان آجیل در این شهر رونق گرفت و بر تعداد آن ها افزوده شد. در کنار تخمه آفتاب گردان، محصولاتی همچون؛ گردو، بادام و کشمش که در منطقه تولید می‌شد هم جا باز کردند. بعدها با آوردن پسته، فندق، تخمه آفتاب‌گردان، تخمه هندوانه (ژاپنی) و محصولات وارداتی نظیر گردوی وارداتی، بادام وارداتی، بادام هندی و تخمه چلغوز، بازار آجیل فاروج رونق تازه ای گرفت، البته با توجه به کشت گیاهان دارویی، فروش انواع و اقسام گیاهان دارویی نیز از توجهات بالایی در مغازه‌ها آجیل فروشی برخوردار شد.
در کنار محصولات آجیلی به دلیل مسافر خیز بودن این شهر که سالیانه حدود میلیون‌ها نفر مسافر و گردشگر از این شهر عبور می‌کنند، محصولات دیگری نیز همچون؛ زعفران، ادویه و زرشک خراسان. کلوچه، ترشی و رب انار شمال. سوهان قم، گز و پولکی اصفهان. کاک و نان برنجی کرمانشاه. پشمک و باقلوای تبریز و غیره نیز در مغازه‌های آجیل فروشی این شهر یافت می شود.
آجیل فروشان فاروج در تف دادن تخمه مهارت یافته و سعی می‌کردند هر تخمه را به اندازه لازم حرارت دهند و در نهایت در امر فروش و تبلیغات و نوع چیدن آجیل که نظر مسافر را جلب کند هم مهارت خاصی کسب کردند. مجموعه عوامل فوق باعث شد کم‌کم افراد به فروش آجیل رو آورند و برندی معتبر در ایران شود.

 

زعفران فاروج

فاروج بزرگترین تولیدکننده و صادر کننده زعفران در شمال خراسان است. شهرستان فاروج از گذشته برای آجیل و خشکبار برند بوده و پایتخت این محصول در ایران به‌ حساب می‌آید، اما امروزه با میزان تولیداتی که در محصول زعفران وجود دارد این ظرفیت وجود دارد که با تبدیل‌شدن زعفران فاروج به یک برند ملی و حتی جهانی زمینه‌های توسعه شهرستان بیش‌ازپیش فراهم شود، در شهرستان فاروج با کاهش نزولات آسمانی و خشکسالی‌هایی که در سال‌های اخیر متوجه منطقه شده و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی کشاورزان به‌تدریج به دنبال محصولی جایگزین در منطقه بوده‌اند که نیاز به آب زیادی نداشته باشد، ازاین‌رو به کشت زعفران که محصولی است بسیار کم‌آب و با درآمد مناسب روی آورده و در سال‌های اخیر به سطح زیر کشت این محصول افزوده‌اند تا جایی که امروز فاروج با داشتن ۳۹۵۰ هکتار سطح زیر کشت زعفران به‌عنوان قطب تولید این محصول در منطقه معرفی می‌شود.